برترین موزه های کوالالامپور: سفری به دل تاریخ، هنر و علم مالزی
به گزارش مجله آرنا، کوالالامپور، پایتخت پرجنبوجوش مالزی، شهری است که در آن سنت و مدرنیته به زیبایی در هم آمیختهاند. این شهر علاوه بر برجهای سر به فلک کشیده و مراکز خرید مدرن، گنجینهای غنی از تاریخ، فرهنگ و هنر را در موزههای خود جای داده است. بازدید از این موزهها فرصتی بینظیر برای درک عمیقتر تاریخ و فرهنگ متنوع مالزی، از دوران ماقبل تاریخ تا به امروز، فراهم میکند. در این گزارش، به معرفی جامع برترین موزههای کوالالامپور میپردازیم.
برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.
موزههای تاریخی و فرهنگی
این موزهها شما را به سفری در زمان میبرند و داستان شکلگیری مالزی و پایتخت آن را روایت میکنند.
موزه ملی مالزی (Muzium Negara)
موزه ملی مالزی که با نام "موزه نگارا" نیز شناخته میشود، بدون شک مهمترین و بزرگترین موزه برای آشنایی با میراث فرهنگی و تاریخی این کشور است. این موزه که در سال 1963 افتتاح شد، در ساختمانی با معماری سنتی مالایی به سبک کاخهای "مینانگکابائو" قرار دارد و نمای بیرونی آن با نقوش زیبایی از تاریخ و فرهنگ مالزی تزئین شده است.
- گالریها: موزه دارای چهار گالری اصلی است که هر یک به دورهای خاص از تاریخ مالزی میپردازند :
- گالری تاریخ اولیه: شما را با دوران ماقبل تاریخ و یافتههای باستانشناسی آشنا میکند.
- گالری پادشاهیهای مالایی: به دوران پادشاهیهای مختلف در شبهجزیره مالایا میپردازد.
- گالری دوران استعمار: تاریخ مالزی در دوران تسلط پرتغالیها، هلندیها و بریتانیا را به تصویر میکشد.
- گالری مالزی امروز: روند استقلال و پیشرفت مالزی مدرن را نمایش میدهد.
- آثار برجسته: علاوه بر گالریهای داخلی، در محوطه خارجی موزه نیز میتوانید نمونههای جالبی از تاریخچه حمل و نقل در مالزی، از ارابههای قدیمی و لوکوموتیوهای اولیه گرفته تا اولین خودروی ملی مالزی (پروتون ساگا) را مشاهده کنید.
گالری شهر کوالالامپور (Kuala Lumpur City Gallery)
این گالری که در یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند متعلق به سال 1899 در میدان مردکا (میدان استقلال) واقع شده، مرکزی جذاب برای آشنایی با قصه کوالالامپور است. این گالری از طریق مجموعهای از عکسها، نقاشیها، نقشههای تاریخی و ماکتهای مینیاتوری دقیق، داستان تبدیل کوالالامپور از یک شهر کوچک معدنی به یک کلانشهر مدرن را روایت میکند. جذابترین بخش گالری، ماکت بزرگ و تماشایی شهر است که با یک نمایش خیرهکننده نور و صدا همراه میشود. این نمایش پویا، گذشته، حال و چشمانداز آینده شهر را به شیوهای بصری روایت کرده و برنامههای آتی برای این ابرشهر را به نمایش میگذارد. در ورودی گالری، سازه نمادین «I LOVE KL» قرار دارد که به یکی از محبوبترین سوژههای عکاسی برای گردشگران تبدیل شده است.
موزه سلطنتی (کاخ ملی قدیم - Istana Negara)
این بنای باشکوه که با نام «ایستانا نگارا» (Istana Negara) شناخته میشود، از سال 1957 تا 2011 اقامتگاه رسمی پادشاه مالزی بود. این بنا در اصل در سال 1928 به عنوان یک عمارت مجلل برای یک میلیونر چینی ساخته شد و پس از استقلال مالزی به کاخ پادشاهی تبدیل گشت. پس از انتقال مقر پادشاهی به کاخ جدید، این مکان در سال 2013 به عنوان موزه سلطنتی برای بازدید عموم بازگشایی شد تا بازدیدکنندگان بتوانند با شکوه زندگی درباری آشنا شوند. بازدیدکنندگان میتوانند از تالارهای رسمی و اتاقهای خصوصی دیدن کنند :
- تالارهای رسمی: شامل تالار تاجگذاری که برای مراسمی مانند تحلیف نخستوزیر استفاده میشد و سالنهای پذیرایی برای ملاقات با مقامات بلندپایه. این تالارها با فرشهای نفیس، لوسترهای کریستالی و تزئینات طلاکاری شده، عظمت خاصی دارند.
- اتاقهای خصوصی: بازدیدکنندگان میتوانند به بخشهای خصوصی زندگی پادشاه و ملکه سابق نیز وارد شوند و وسایل شخصی آنها مانند مدالها، لباسها، ساعتها و حتی شناسنامه و پاسپورت پادشاه سابق را در کنار تاج و تخت سلطنتی مشاهده کنند.مراسم ویژه تعویض پست نگهبانان در ورودی کاخ نیز یکی از جاذبههای دیدنی آن است.
موزه نساجی ملی (National Textile Museum)
این موزه در یک ساختمان تاریخی با معماری خیرهکننده به سبک مغولی-اسلامی (یا هندی-ساراسنیک) که در سال 1905 تکمیل شده، قرار دارد. این بنا که در ابتدا به عنوان اداره راهآهن استفاده میشد، در 9 ژانویه 2010 به عنوان موزهای برای نمایش گنجینههای نساجی مالزی افتتاح شد. نمایشگاههای دائمی موزه در چهار گالری اصلی سازماندهی شدهاند :
- گالری پوهون بودی (Pohon Budi): این گالری که «درخت زندگی» نیز نامیده میشود، به سرآغاز و تاریخچه نساجی از دوران پیش از تاریخ میپردازد. در این بخش، ابزارها، مواد و تکنیکهای سنتی ساخت پارچه مانند بافندگی، گلدوزی و مهرهکاری به نمایش گذاشته شده و بر منسوجات برجستهای مانند سونگکت (پارچه ابریشمی با نخهای طلا)، پوآ کومبو (پارچه آیینی رنگارنگ) و باتیک تمرکز دارد.
- گالری پلانگی (Pelangi): این گالری که به معنای «رنگینکمان» است، تنوع فرهنگی مالزی را از طریق پارچههای رنگارنگ اقوام مختلف از جمله جوامع چینی، بابا-نیونیا و اقوام صباح و ساراواک به نمایش میگذارد.
- گالری تلوک برانتای (Teluk Berantai): این بخش که نامش از یک موتیف رایج در بافت سونگکت به معنای «خلیجهای درهمتنیده» گرفته شده، به نمایش غنای میراث نساجی قوم مالایی اختصاص دارد. آثاری چون تکاتان (گلدوزی طلا روی مخمل) و کاین لیمار در این بخش به چشم میخورند.
- گالری راتنا ساری (Ratna Sari): این گالری مجموعهای نفیس از جواهرات و تزئینات شخصی ساخته شده از طلا، نقره، مس و مهره را به نمایش میگذارد که توسط صنعتگران اقوام مختلف مالزی ساخته شدهاند.
موزههای هنر و صنایع دستی
این موزهها زیبایی و ظرافت هنر اسلامی و هنر معاصر مالزی را به نمایش میگذارند.
موزه هنرهای اسلامی مالزی (Islamic Arts Museum Malaysia)
این موزه بزرگترین موزه هنرهای اسلامی در جنوب شرقی آسیا و یکی از برترین موزههای جهان در این زمینه است. این موزه که در دسامبر 1998 افتتاح شد، در فضایی به وسعت 30,000 متر مربع در میان باغ گیاهشناسی پردانا قرار گرفته است.
- تاریخچه و فلسفه طراحی: این موزه توسط بنیاد البخاری با هدف ایجاد مرکزی برای حفظ، مطالعه و نمایش میراث فرهنگی جهان اسلام تأسیس شد. فلسفه طراحی آن بر ایجاد یک بنای مدرن با "احساس اسلامی" استوار است که این حس نه از طریق ساختار کلی، بلکه از طریق جزئیات معماری منتقل میشود. این رویکرد، فضایی روشن و خنثی با دیوارهای سفید ایجاد کرده تا آثار هنری باشکوه در آن بدرخشند.
- ویژگیهای معماری: معماری موزه ترکیبی هوشمندانه از سبک بینالمللی با عناصر سنتی اسلامی است. ورودی اصلی با الهام از ایوانهای ایرانی و تزئین شده با کاشیکاریهای هنرمندان ایرانی، به بازدیدکنندگان خوشامد میگوید. شاخصترین ویژگی بنا، گنبدهای فیروزهای رنگ آن است که با الهام از سنت گنبدسازی آسیای میانه ساخته شدهاند. فضای داخلی با پنج گنبد بزرگ که توسط هنرمندان ازبکستانی ساخته شده، حس آرامش و معنویت را القا میکند.
- گالریها و آثار برجسته: موزه میزبان بیش از 10,000 اثر هنری است که در 12 گالری دائمی به نمایش گذاشته شدهاند. گالریها بر اساس نوع ماده (سرامیک، فلزکاری، نساجی) و منطقه جغرافیایی (چین، هند و جهان مالایی) طبقهبندی شدهاند. از آثار برجسته میتوان به ماکتهای دقیق مساجد معروف جهان مانند مسجدالحرام، تاج محل و مسجد امام اصفهان، نسخ خطی قرآن از قرون اولیه اسلامی و پارچه کعبه (کیسوا) متعلق به سال 1964 اشاره کرد.
- فعالیتهای فرهنگی: این موزه یک مرکز فرهنگی فعال است که به طور منظم میزبان نمایشگاههای دورهای و کارگاههای آموزشی مانند کلاسهای خوشنویسی، ساخت کاغذ بازیافتی و داستانسرایی برای کودکان است.
گالری ملی هنرهای تجسمی (National Visual Arts Gallery)
این گالری که در سال 1958 تأسیس شد، اصلیترین نهاد رسمی مالزی برای نمایش، ترویج و حفظ هنرهای تجسمی ملی و بینالمللی است. این مرکز نقشی حیاتی در حمایت از هنرمندان مالزیایی و شکلدهی به صحنه هنر معاصر این کشور ایفا میکند.
- آثار و مجموعهها: گالری ملی بیش از 2500 اثر هنری داخلی و خارجی را در مجموعه دائمی خود جای داده است. این آثار طیف وسیعی از هنرهای سنتی مانند باتیک تا هنر مدرن و معاصر شامل نقاشی، مجسمهسازی و عکاسی را در بر میگیرند. معماری ساختمان با پلکان مارپیچ بزرگ که از موزه گوگنهایم نیویورک الهام گرفته شده، فضایی منحصر به فرد برای نمایش آثار ایجاد کرده است.
- نمایشگاهها و هنرمندان: طبقات دوم و سوم به نمایشگاههای دائمی اختصاص دارند؛ طبقه دوم میزبان آثار معاصر با عناصر طراحی اسلامی و طبقه سوم شامل آثار سنتیتر با تمرکز بر مناظر و جنبههای تاریخی مالزی است. این گالری آثار هنرمندان پیشگام مالزی مانند لطیف محیالدین و سید احمد جمال و همچنین هنرمندان معاصر برجستهای چون احمد فواد عثمان را به نمایش میگذارد.
موزه صنایعدستی اورنگ اصلی (Orang Asli Crafts Museum)
این موزه که در نزدیکی موزه ملی قرار دارد، به هنر، فرهنگ و سبک زندگی "اورنگ اصلی" یا مردمان بومی شبهجزیره مالزی اختصاص یافته است. این موزه آثار هنری و صنایع دستی 18 قبیله بومی را که در سه گروه اصلی «نگریتو»، «سنوی» و «پروتو-مالایی» دستهبندی میشوند، به نمایش میگذارد. آثار به نمایش درآمده بازتابی عمیق از جهانبینی آنیمیستی (جانباوری)، باورهای معنوی، اسطورهها و سبک زندگی این جوامع است که عمیقاً با طبیعت گره خورده است.
- حکاکیهای چوبی و ماسکهای معنوی: شهرت اصلی موزه به خاطر نمایش آثار هنری قبایل «ماه مری» (Mah Meri) و «جه هات» (Jah Hut) است که در هنر کندهکاری روی چوب استاد هستند. آنها ماسکها و مجسمههایی به نام «مویانگ» (Moyang) میسازند که نمایانگر ارواح اجداد و شخصیتهای اسطورهای است. این ماسکها که از چوبهای خاصی ساخته میشوند، در مراسمهای روحانی مانند رقصهای معنوی برای شفابخشی یا دور کردن ارواح خبیث به کار میروند.
- ابزارهای شکار و پوشاک: سلاح نمادین اورنگ اصلی، «سومپیت» (sumpit) یا تفنگ دمیدنی است که برای شکار استفاده میشود و یک سلاح افتخارآمیز برای مردان محسوب میشود. همچنین لباسهای سنتی ساخته شده از پوست درختان و زیورآلاتی که با منابع طبیعی تهیه شدهاند، در این موزه به نمایش گذاشته شدهاند.
- صنایع دستی بافته شده: انواع سبد، کیف و حصیر که با استفاده از برگهای گیاه پاندانوس و نیراتان با ظرافت بافته شدهاند، مهارت بالای این صنعتگران را در ساخت وسایل کاربردی نشان میدهد.
موزههای علم و تخصص
این موزهها تجربههایی تعاملی و سرگرمکننده برای تمام اعضای خانواده ارائه میدهند.
پتروساینس، مرکز کشف (Petrosains, The Discovery Centre)
این موزه علمی تعاملی با مساحت 7000 متر مربع، در طبقه چهارم مرکز خرید سوریا KLCC و زیر برجهای دوقلوی پتروناس واقع شده و مکانی فوقالعاده برای خانوادهها و به خصوص کودکان است. پتروساینس با تمرکز بر علوم مرتبط با صنعت نفت و گاز، مفاهیم پیچیده علمی را در قالبی سرگرمکننده و از طریق 11 بخش تعاملی آموزش میدهد. هدف اصلی این مرکز، برانگیختن حس کنجکاوی و لذت یادگیری از طریق لمس و آزمایش است، نه صرفاً حفظ کردن حقایق علمی.
- سفر تاریک (Dark Ride): یکی از جذابترین بخشها، «سفر تاریک» است که اکنون با نام «کپسول انرژی» (Energy Capsule) بازسازی شده است. بازدیدکنندگان سوار بر واگنهایی به شکل قطره نفت، سفری صوتی-تصویری را در تاریخ تحولات انرژی، از دوران ماقبل تاریخ و دایناسورها تا آینده انرژی پایدار آغاز میکنند.
- بخشهای تعاملی: در بخش «سکوی نفتی»، یک مدل در اندازه واقعی از سکوی استخراج نفت قرار دارد که بازدیدکنندگان را با فرآیند اکتشاف و استخراج آشنا میکند. علاوه بر این، نمایشگاههای تعاملی متعددی مانند شبیهساز رانندگی فرمول 1، شبیهساز طوفان در سیاره مشتری، آزمایشهای علمی زنده و کارگاههای خلاقیت، تجربهای عملی و هیجانانگیز را فراهم میکنند.
موزه و گالری هنری بانک نگارا مالزی (Bank Negara Malaysia Museum and Art Gallery)
این موزه یک مرکز فرهنگی و آموزشی برجسته است که بازدیدکنندگان را به سفری جذاب در تاریخ اقتصاد، سیستم مالی، پول و هنر مالزی میبرد. این مجموعه که در سال 2011 در ساختمانی مدرن با معماری چشمگیر از شیشه و تیتانیوم تأسیس شد، با هدف آموزش عمومی در مورد نقش بانک مرکزی و تاریخ اقتصادی کشور در فضایی تعاملی و مدرن فعالیت میکند. این موزه دارای شش گالری دائمی است :
- گالری کودکان: این بخش مفاهیم اساسی مالی مانند «پسانداز، خرج و اشتراکگذاری» را به روشی سرگرمکننده به کودکان میآموزد. جاذبه اصلی آن «تونل یک میلیون رینگیتی» است که دیوارهایش با اسکناسهای واقعی پوشانده شده است.
- گالری سکهشناسی: تاریخچه پول را از دوران مبادله کالا به کالا تا ارزهای امروزی به تصویر میکشد. این بخش شامل سکههای باستانی از دوران پادشاهیهای فونان و سریویجایا و همچنین مجموعهای گسترده از پولهای دوران استعمار و پس از استقلال است.
- گالری اقتصاد: با استفاده از نمایشگرهای تعاملی، چگونگی تأثیر سیاستهای اقتصادی بر توسعه مالزی از زمان استقلال را بررسی میکند.
- گالری مالی اسلامی: بازدیدکنندگان با تاریخچه و مفاهیم تجارت و امور مالی در اسلام و نوآوریهایی مانند مشارکت و چکهای کاغذی آشنا میشوند. این گالری نقش مالزی به عنوان یکی از مراکز پیشرو در بانکداری اسلامی را برجسته میکند.
- گالری بانک نگارا مالزی: این بخش به تاریخچه، نقش و مسئولیتهای بانک مرکزی مالزی در حفظ سلامت اقتصادی کشور اختصاص دارد.
- گالری هنر: این گالری مجموعه هنری بانک مرکزی را که از سال 1962 جمعآوری شده به نمایش میگذارد. این مجموعه شامل بیش از 1500 اثر از هنرمندان پیشگام مالزی مانند حسین انس و یونگ مون سن و همچنین هنرمندان معاصر است.
موزه نیروی هوایی سلطنتی مالزی (Royal Malaysian Air Force Museum)
برای علاقهمندان به هوانوردی، این موزه یک جاذبه دیدنی است. این موزه که در پایگاه هوایی قدیمی کوالالامپور در «سونگای بسی» (Sungai Besi) واقع شده، تاریخ و توسعه نیروی هوایی سلطنتی مالزی (RMAF) را به نمایش میگذارد. این مکان اهمیت تاریخی ویژهای دارد، زیرا پیش از افتتاح فرودگاه سوبانگ در سال 1965، اولین فرودگاه بینالمللی مالزی بوده است. موزه در سال 1985 با هدف نگهداری و نمایش هواپیماهای از رده خارج شده و اسناد تاریخی نیروی هوایی افتتاح شد.
- هواپیماهای برجسته: این موزه میزبان مجموعهای از هواپیماها و هلیکوپترهای تاریخی است. از جمله میتوان به Scottish Aviation Twin Pioneer (اولین هواپیمای نیروی هوایی) ، Canadair CL-41G Tebuan (اولین جت جنگنده نیرو) ، De Havilland Caribou (هواپیمای ترابری) ، جتهای جنگنده CAC Avon Sabre ، McDonnell Douglas A-4PTM Skyhawk و Northrop F-5E Tiger II اشاره کرد.
- سایر جاذبهها: علاوه بر هواپیماها، گالریهای داخلی شامل یونیفرمهای قدیمی، موتورهای هواپیما، تجهیزات جنگی و اسناد تاریخی است. یک شبیهساز پرواز با جنگنده MiG-29N نیز برای عموم وجود دارد.
- نکته مهم: بر اساس گزارشها، این موزه به دلیل طرحهای توسعه مجدد، به طور دائم در مکان فعلی خود بسته شده و در حال انتقال به پایگاه هوایی جدیدی در «سندایان» (Sendayan) است که هنوز برای بازدید عموم بازگشایی نشده است.
موزه مخابرات (Muzium Telekom)
این موزه در ساختمانی زیبا به سبک نئوکلاسیک قرار گرفته و تاریخچه صنعت مخابرات در مالزی را از تلگرافهای اولیه تا فناوریهای ارتباطی مدرن به تصویر میکشد.
موزههای خاص و سرگرمکننده
موزه توهمات (Museum of Illusions)
اگر به دنبال یک تجربه متفاوت و سرگرمکننده هستید، این موزه انتخاب مناسبی است. موزه توهمات با استفاده از ترفندهای نوری و هندسی، توهمات بصری شگفتانگیزی ایجاد میکند که برای عکاسی خلاقانه عالی است.
اطلاعات کاربردی برای بازدید
| موزه | ساعات کاری | قیمت بلیط (بزرگسالان) | قیمت بلیط (کودکان) | وبسایت و خرید بلیط | دسترسی با حمل و نقل عمومی |
|---|---|---|---|---|---|
| موزه هنرهای اسلامی | همهروزه: 9:30 صبح تا 6:00 عصر | 20 رینگیت (RM) | زیر 6 سال: رایگان. دانشجویان: 10 رینگیت | بلیط در گیشه موزه فروخته میشود. وبسایت: iamm.org.my | قطار (LRT/MRT): ایستگاه Pasar Seni (10 دقیقه پیادهروی). اتوبوس: اتوبوس رایگان GOKL (خط قرمز) تا ایستگاه Masjid Negara. |
| مرکز علمی پتروساینس | روزهای عادی: 9:30 صبح تا 5:30 عصر. تعطیلات: 9:30 صبح تا 7:30 عصر | غیرمالزیایی: 49-56 رینگیت. مالزیایی: 28-32 رینگیت | غیرمالزیایی (3-12 سال): 28-35 رینگیت. مالزیایی (3-12 سال): 13-15 رینگیت | خرید آنلاین: eticket.petrosains.com.my | قطار (LRT): ایستگاه KLCC (درون مرکز خرید Suria KLCC). اتوبوس: خطوط رایگان GOKL (سبز، بنفش، آبی). |
| موزه ملی (Muzium Negara) | همهروزه: 9:00 صبح تا 5:00 عصر | غیرمالزیایی: 5 رینگیت. مالزیایی: 2 رینگیت | غیرمالزیایی (6-12 سال): 2 رینگیت. مالزیایی (زیر 12 سال): رایگان | بلیط فقط در گیشه موزه فروخته میشود. وبسایت: muziumnegara.gov.my | قطار (MRT): ایستگاه Muzium Negara. قطار (KTM/LRT): ایستگاه KL Sentral (حدود 10-15 دقیقه پیادهروی). |
| موزه بانک نگارا | سهشنبه-یکشنبه: 10:00 صبح تا 5:00 عصر | رایگان | رایگان | وبسایت: museum.bnm.gov.my | قطار (KTM): ایستگاه Bank Negara. قطار (LRT): ایستگاه Bandaraya. |
خلاصه
کوالالامپور مجموعهای متنوع از موزهها را برای هر سلیقهای ارائه میدهد که بازدید از آنها یک سرمایهگذاری فرهنگی برای درک بهتر این کشور است.
- برای علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ جامع مالزی، موزه ملی مالزی یک انتخاب ضروری است.
- موزه هنرهای اسلامی با مجموعه بینظیر و معماری خیرهکننده خود، تجربهای فرهنگی و هنری عمیق را فراهم میکند و بزرگترین در نوع خود در منطقه است.
- گالری ملی هنرهای تجسمی قلب تپنده هنر معاصر مالزی است و برای علاقهمندان به هنر مدرن و سنتی این کشور مقصدی کلیدی محسوب میشود.
- خانوادهها و کودکان از بازدید مرکز علمی پتروساینس با نمایشگاههای تعاملی و سرگرمکنندهاش، به ویژه «سفر تاریک» و مدل سکوی نفتی، لذت خواهند برد.
- موزه و گالری هنری بانک نگارا یک گزینه عالی و رایگان برای آشنایی با تاریخ اقتصاد، پول و هنر مالزی در فضایی مدرن و تعاملی است و به ویژه برای خانوادهها جذابیت دارد.
- برای آشنایی با تاریخ خود شهر کوالالامپور، گالری شهر کوالالامپور با ماکت دیدنی که گذشته، حال و آینده شهر را به تصویر میکشد، بهترین گزینه است.
- موزه صنایعدستی اورنگ اصلی با تمرکز بر هنر معنوی و صنایع دستی بومیان مالزی، به ویژه حکاکیهای چوبی قبایل ماه مری و جه هات، نگاهی عمیق به فرهنگ نخستین ساکنان این سرزمین ارائه میدهد.
- موزه نیروی هوایی سلطنتی مالزی که تاریخ هوانوردی این کشور را به نمایش میگذارد، در حال حاضر در مکان اصلی خود بسته است و در انتظار بازگشایی در مکانی جدید میباشد.
- موزه نساجی ملی با چهار گالری تخصصی خود، نگاهی عمیق به هنر غنی پارچههای سنتی و زیورآلات مالزی ارائه میدهد.
- موزه سلطنتی (کاخ ملی قدیم) فرصتی بینظیر برای دیدن شکوه زندگی درباری، از تالارهای رسمی گرفته تا اتاقها و وسایل شخصی پادشاه سابق، فراهم میکند.